Epstein Files Full PDF

CLICK HERE
Technopedia Center
PMB University Brochure
Faculty of Engineering and Computer Science
S1 Informatics S1 Information Systems S1 Information Technology S1 Computer Engineering S1 Electrical Engineering S1 Civil Engineering

faculty of Economics and Business
S1 Management S1 Accountancy

Faculty of Letters and Educational Sciences
S1 English literature S1 English language education S1 Mathematics education S1 Sports Education
teknopedia

  • Registerasi
  • Brosur UTI
  • Kip Scholarship Information
  • Performance
Flag Counter
  1. World Encyclopedia
  2. Matanawi language - Wikipedia
Matanawi language - Wikipedia
From Wikipedia, the free encyclopedia
Extinct divergent language of Brazil
Not to be confused with Matanau language.
Matanawí
Matanauí, Mitandua, Moutoniway
Pronunciation[matanawˈɨ]
Native toBrazil
RegionAmazonas
Eraattested 1925
Language family
Language isolate (Mura–Matanawi ?)
Language codes
ISO 639-3None (mis)
Linguist List
qfu
Glottologmata1275

Matanawi (Matanauí, Mitandua, Moutoniway) is an extinct divergent Amazonian language isolate that may be distantly related to the Muran languages. It was originally spoken on the Castanha River and Madeirinha River in Amazonas State.[1]

Vocabulary

[edit]
English Matanawí
rainbow turusiˈkabm
Madeira River (not a Toponyms in Matanawi) kajaˈri
Marmelos River (not a Toponyms in Matanawi) piruaˈri
canoe anawˈa
oar huˈra
Tipity tipiˈti
path aã
knife juimã
hunting arch parəˈa
strainer/filter manaˈri
Lagenaria bowl for herbs oˈᴐ
Matanawi matanawˈɨ
Urupá ʧʊakʊbm
Parintintín (a neighbor tribe) tapakaˈra itoĕbeˈhẽ
black mɨrɨbm / mɨˈrebn
Jarú jaˈru
Mura people muˈra
Mura people from Rio Branco, Acre? jaˈhahĩ
Tamandua tetradactyla (anteater) wiʃoˈho
Brown howler uruˈrem / ʊruˈrəhm
parrot awuˈru
hen pataˈri
chameleon ʦɨnɨˈmί
turtle jawaˈri
Proceratophrys cururu (only word for frog)? turuˈru
Pseudoplatystoma (catfish) urukʊˈta / urukuˈta
Cichla ocellaris (butterfly peacock bass or Cichlid) pariˈta / parɨˈta
ant pakiˈpi
bee mawˈɨ / horohoˈrᴐ
Enterolobium contortisiliquum (pacara earpod tree) kuiˈmã iː / koiˈmɨ
head apa zɨ
knee atura paʃi jɨ
skin uhᴐ zɨ
breast / chest? mapã mətᴐ
blood mɨĩ
heart miʃi ta
firewood uaː
smoke ua risi
sky rito
night jamãru
ax jaʃi
man papɑ́
woman mapɨwã
snake ija
fish mami
tree ɨ
cotton wakɨsi
red awu zɨ

Comparison between Matanawí language and Pirahã:

English Matanawí Pirahã/Múra-Pirahã
language ihuzɨ ipopaj
lips ɲaruzɨohᴐ apipaj
ear atahuzɨ apopaj
hair apa zi jaa apapataj
thigh aritʊzɨ, aritᴐzi akuapaj
mouth ɲaru zɨ kaopaj
tooth arɨzɨ atopaj
nose natuzi itopaj
eye tuʃiji kupaj
arm apiji atoewe
hand ũsu zɨ upaj
nail (hand nail, singular) ũsuzɨhᴐ upapaj
leg aturazɨ ipopaj
foot iʃijɨ apaj
water apɨ pe
fire ua wai
rain apɨ pe
moon ka kahaiai
earth / soil? wɨsa bege
stone/rock aja aapuuj
sun viː wese
home/house pi ataj
net (probably fishing net, rede in Portuguese has many meanings) api apiʃara
arrow/dart awɨ apoahaj
comb parata isowe
belt kɨnũ pahoese
pan/pot wata waaj
sticks for making fire ɨ ie
honey ʦɨza ahaj
corn iwari tihuahaj
Manihot esculenta/Yuca/Cassava mĩ iʃehe
Tobacco ɨsəki iʧehe

Nimuendajú (1925)

[edit]

A few words collected by Curt Nimuendajú in 1922, from Indian João Comprido (resident in Surupy, Lower Marmelos River), are given below

Toponyms

[edit]
English Matanawi
Madeira River kayarí
Marmelos River piruarí
Branco River apɨ wakɨramĩ
Aripuanã River yaʊʃí

Ethnonyms

[edit]
Portuguese Matanawi
white tʃuenayã́, tʃueanã́
Indian rɨnĩ́ isã́
Matanawi matanawɨ́
Urupá tʃʊakʊbm, tuwikə́m
Arára (from Aripuanã River) pik.ód
Múra-Piraha piriaháĩ
Parintintin tapakará; itoẽbehẽ́
Tribe from Paxiuba River (Aripuanã River) tupiokón
Tribe from Aripuanã River apiyipã́
black mɨrɨ́bm, mɨrébn
angry indian (?) "indio bravo" rɨnĩ amarizɨ́
Torá tʊrá, turá
Jaru yarú
Arára (Preto River) mará
Múra murá
Múra from (Branco River) yaháhĩ
anthropophagic tribe in the headwaters of Preto River (Machado River) koʃurái
Munduruku/Wuy Jugu paiʃí

Animals

[edit]
English Matanawi
Robust capuchin monkey hotó, hotɔ
Spider monkey wapɨ́
puma matuyaá awɨtamɨ̃
otter trarɨá
Tayassu pecari (pig) rɨwã́, riwɑ̃́
South American tapir awiyã́, awiyá
Lowland paca uã́
Chiroptera (bat) wawá
lesser anteater wiʃohó
maned sloth tahɔrɨ́
tail piyɨ́
howler monkey ʊrurə́bm, ururém
jaguar matuyaá
dog matú, mató
red brocket deer manyɔ
collared peccary mã́
capybara muitá
agouti amisí
giant anteater yawarí
armadillo kasearí
bird wiʃá
egg iyɔ
hawk ihasɨ́
vulture pipí
red-and-green macaw ã
parrot awurú
bare-faced curassow iwɨ
guan papasɨ, papasí
wing ihɔ
feather yaá
harpy eagle ihasɨ wanĩ
king vulture pipi wakɨ ramɨ̃
blue-and-yellow macaw pará
duck urumã́
Belem curassow iwí ari
chicken patarí
snake iyá
boa constrictor ɨrɨ́pɨrán
anaconda atupiyá
pit viper katiti
caiman yipá
chameleon cɨnɨmɨ̃
tortoise yawarí
tegu apɨsɨ́
turtle paʃaʃá
toad tururú
fish mamĩ, mamí
stingray iwahʊ, iwahó
knifefish nopapá
pacu tasí
piranha tʃipearɨ́, ʃipiarí
catfish urukʊtá, urukutá
peacock bass paritá, parɨtá
wolf fish tamɨ̃
flea iʃó
mosquito ĩ
honey cɨzá, cɨsá
spider wirisɨ́
ant pakipí
millipede wararáu
louse ɨʃɨ́, ɨsɨ́
bee mawɨ́, horohorɔ́
wasp manɨ̃
butterfly pipiyá
termite kaiwã́, kaĩwã́
earthworm yawɨsɨ́

Plants

[edit]
English Matanawi
tree ɨ
field rarɨhú
flower rʊãʃí
peel ɨũhɔ, ɨuŋhó
Brazil nut tree tʃipɨɨ́
bacaba palm touã́
bamboo tawà
corn iwarí
manioc mĩ
yam apɨtɔ
annatto aí, ái
tobacco ɨsəkɨ́, iʃəki
banana iwá
bush ʊ̃
leaf ɨ yaá
fruit rʊasí
root ɨ iʃí
açaí palm ɨrám
arrow cane tʃiwaɨ́
fish poison vine koimɨ́, kuimã́; ĩ
potato kaĩuã́, kayuã́
cotton wakɨsí
pepper iʃihó

References

[edit]
Wiktionary has a word list at Appendix:Matanawi word list
  1. ^ Loukotka, Čestmír (1968). Classification of South American Indian languages. Los Angeles: UCLA Latin American Center.
  • v
  • t
  • e
Indigenous language families and isolates of South America
Based on Campbell 2024 classification
Language families
and isolates
  • Arawakan
Je–Tupi–Carib ?
  • Cariban
  • Tupian
Macro-Jê sensu stricto
  • Jê
  • Jabutian *
  • †Kamakã
  • Krenakan *
  • Maxakalian
  • †Jaikó
  • Karajá
  • Ofayé *
  • Rikbaktsá *
Eastern Brazil
  • †Karirian
  • Chiquitano
  • Guató *
  • †Purí–Coroado
  • Taruma *
  • †Xukurú
  • Yaté
Orinoco (Venezuela)
  • †Otomacoan
  • Sáliban
  • Ticuna–Yuri
  • Yanomaman
  • Arutani *
  • †Betoi
  • †Guamo
  • Hodï
  • †Máku (Jukude)
  • Pumé
  • †Sapé
  • Warao
Andes (Colombia and Venezuela)
  • †Jirajaran
  • Paezan
  • †Timotean
  • Tiniguan *
  • †Andaquí
  • Cofán
  • Camsá
Amazon (Colombia, Japurá–Vaupés area)
  • Andoque–Urequena
  • Boran
  • Guajiboan
  • Kakwa-Nukak
  • Nadahup
  • Puinave
  • Tucanoan
  • Witotoan
Pacific coast (Colombia and Ecuador)
  • Barbacoan
  • Chibchan
  • Chocoan
  • †Esmeralda
  • †Yurumanguí
Pacific coast (Peru)
  • †Cañari–Puruhá
  • †Mochica
  • †Sechura
  • †Tallán
Amazon (Peru)
  • Cahuapanan
  • Chicham
  • †Hibito–Cholon
  • Pano–Tacanan
  • Peba–Yagua
  • Zaparoan *
  • Candoshi
  • †Munichi
  • †Omurano
  • Taushiro *
  • †Tequiraca
  • Urarina
  • Waorani
Amazon (west-central Brazil)
  • Arawan
  • Harákmbut–Katukinan
  • Muran
  • †Matanawí
  • Trumai *
Mamoré–Guaporé
  • Bororoan
  • Chapacuran
  • Mosetenan
  • Nambikwaran
  • Aikanã
  • †Arara do Rio Branco
  • †Canichana
  • (†)Cayubaba
  • †Itonama
  • Irantxe
  • Kanoê *
  • Kwazá *
  • †Leco
  • Movima
  • Yuracaré
Andes (Peru, Bolivia, and Chile)
  • Araucanian
  • Aymaran
  • Quechuan
  • Uru–Chipaya
  • †Culle
  • †Kunza
  • †Puquina
Chaco–Pampas
  • Charruan *
  • †Chonan
  • Guaicuruan
  • †Huarpean
  • †Lule–Vilelan
  • Matacoan
  • Mascoyan
  • Zamucoan
  • †Guachí
  • †Payaguá
Far South (Chile)
  • Qawasqaran *
  • †Chono
  • †Yaghan
Proposed groupings
  • Duho
  • Macro-Andean
  • Macro-Arawakan
  • Macro-Chibchan
  • Macro-Jibaro
  • Macro-Otomákoan
  • Macro-Paesan
  • Macro-Panoan
  • Macro-Puinavean
  • Mura–Matanawí
  • Macro-Warpean
  • Arutani–Sape
  • Bora–Witoto
  • Esmeralda–Yaruroan
  • Je–Tupi–Carib
  • Katembri–Taruma
  • Mataco–Guaicuru
  • Maya–Yunga–Chipayan
  • Moseten–Chonan
  • Quechumaran
  • Saparo–Yawan
  • Chimuan
  • Tequiraca–Canichana
  • Wamo–Chapakura
  • Sechura–Catacao
  • Amerind
Unclassified
  • †Aguano
  • †Anserma
  • †Arma
  • †Baenan
  • †Bagua
  • †Cabixi
  • †Catuquinaru
  • †Chachapoya
  • †Chango
  • †Chirino
  • †Comechingón
  • †Copallén
  • †-den
  • †Diaguita
  • Flecheiro
  • †Gamela
  • †Gorgotoqui
  • †Guaicaro
  • Himarimã
  • †Huancavilca
  • †Humahuaca
  • †Isolado do Tanarú
  • †Kaimbé
  • †Kambiwá
  • †Kapinawá
  • †Katembri
  • †Majena
  • †Malibu
  • †Mure
  • †Natú
  • †Otí
  • †Pankararú
  • †Panzaleo
  • †Palta
  • †Panche
  • †Pijao
  • †Querandí
  • †Quingnam
  • †Quimbaya
  • †Rabona
  • †Ramanos
  • †Sacata
  • †Sanavirón
  • †Sinú
  • †Tabancale
  • †Tapajó
  • †Tarairiú
  • †Tonocoté
  • †Truká
  • †Tremembé
  • †Tuxá
  • †Uamué
  • †Waitaká
  • †Wakoná
  • †Wasu
  • †Xokó
Linguistic areas
  • Chaco
  • Mamoré–Guaporé
  • Amazonian
Countries
  • Argentina
  • Bolivia
  • Brazil
  • Colombia
  • Chile
  • Ecuador
  • Paraguay
  • Peru
  • Venezuela
  • Guyana
  • Suriname
  • French Guiana
Lists
  • Languages
  • Extinct languages
    • Marañón River basin
  • Unclassified languages
  • Classification
  • Linguistic areas
† indicates an extinct language, italics indicates independent status of a language, bold indicates that a language family has at least 6 members, * indicates moribund status
Stub icon

This article related to the Indigenous languages of the Americas is a stub. You can help Wikipedia by adding missing information.

  • v
  • t
  • e
Retrieved from "https://teknopedia.ac.id/w/index.php?title=Matanawi_language&oldid=1332055841"
Categories:
  • Indigenous languages of the Americas
  • Extinct languages
  • Language isolates of South America
  • Indigenous languages of the Americas stubs
Hidden categories:
  • Articles with short description
  • Short description is different from Wikidata
  • Pages with plain IPA
  • Language articles with Linglist code
  • Languages without ISO 639-3 code but with Linguist List code
  • Language articles with unreferenced extinction date
  • All stub articles

  • indonesia
  • Polski
  • العربية
  • Deutsch
  • English
  • Español
  • Français
  • Italiano
  • مصرى
  • Nederlands
  • 日本語
  • Português
  • Sinugboanong Binisaya
  • Svenska
  • Українська
  • Tiếng Việt
  • Winaray
  • 中文
  • Русский
Sunting pranala
url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url
Pusat Layanan

UNIVERSITAS TEKNOKRAT INDONESIA | ASEAN's Best Private University
Jl. ZA. Pagar Alam No.9 -11, Labuhan Ratu, Kec. Kedaton, Kota Bandar Lampung, Lampung 35132
Phone: (0721) 702022
Email: pmb@teknokrat.ac.id