Epstein Files Full PDF

CLICK HERE
Technopedia Center
PMB University Brochure
Faculty of Engineering and Computer Science
S1 Informatics S1 Information Systems S1 Information Technology S1 Computer Engineering S1 Electrical Engineering S1 Civil Engineering

faculty of Economics and Business
S1 Management S1 Accountancy

Faculty of Letters and Educational Sciences
S1 English literature S1 English language education S1 Mathematics education S1 Sports Education
teknopedia

  • Registerasi
  • Brosur UTI
  • Kip Scholarship Information
  • Performance
Flag Counter
  1. World Encyclopedia
  2. Bukid language - Wikipedia
Bukid language - Wikipedia
From Wikipedia, the free encyclopedia
Manobo language spoken in the Philippines
Bukid
Binukid
Native toPhilippines
Regionmost parts of Bukidnon province, Mindanao
Native speakers
168,234 (2010)[1]
Language family
Austronesian
  • Malayo-Polynesian
    • Philippine
      • Greater Central Philippine
        • Manobo
          • North
            • Bukid
Dialects
  • Talaandig
Language codes
ISO 639-3bkd
Glottologbinu1244
Area where Binukid is spoken

The Bukid language, Binukid, Binokid or Bukidnon, is an Austronesian language spoken by indigenous peoples of Northern Mindanao in the southern Philippines. The word Bukid means 'mountain' or 'highland' while Binukid means 'in the manner, or style, of the mountain or highland'. In Bukidnon province, it is referred to as Higaonon.[citation needed]

Distribution and dialects

[edit]

Binukid is spoken in the north of the island Mindanao in southern Philippines; it is spoken in the following areas:[2]

  • central and northern Bukidnon Province
  • northeastern Lanao del Norte Province
  • Misamis Oriental Province: Cagayan de Oro area including southwest of Gingoog Bay
  • very small border strip of Lanao del Sur

Binukid has many dialects, but there is mutual intelligibility. The dialect of Malaybalay, in the Pulangi area, is considered to be the prestige and standard variety.[3]

Phonology

[edit]

Binukid consists of twenty segmental phonemes and one suprasegmental phoneme.[4] The syllable is the basic unit of word structure, and each syllable consists of one vowel and one or two consonants only, arranged in the following patterns: CV, CVC and, in some instances, CCV (which is found mostly in Spanish loanwords). A word consists of one or more of these syllables.

Consonants

[edit]

There are 16 consonants in Binukid. In some instances, there is a voiceless alveolo-palatal affricate [t͡ɕ] which appears in Spanish loanwords.

Binukid consonants
Bilabial Alveolar Palatal Velar Glottal
Nasal m n ŋ
Stop voiceless p t k ʔ
voiced b d ɡ
Fricative s h
Lateral l
Tap ɾ
Semivowel j w

The phoneme [ɾ] is sometimes trilled which is used in intervocalic position or in Spanish loanwords by some speakers. All consonants except [h] are found in initial and final position in the syllable; [h] is found only syllable-initial.

Vowels

[edit]

There are generally four vowels in Binukid.[4]

Binukid vowels
Front
(unrounded)
Central
(unrounded)
Back
(rounded)
Close i u
Close-mid ɘ
Open ä

Suprasegmentals

[edit]

There is a suprasegmental phoneme of stress which usually falls on the penultimate syllable. Stress give contrast to words of the same segmental phonemes; for example beleng [ˈbɘlɘŋ] means 'surprise' while beléng [bɘˈlɘŋ] means 'drunk'. Long words may have more than one stress: balángkawítan [bäˌläŋkaˈwitän] 'rooster'. Stress commonly shifts when suffixes are added to the word (as in kahibeléngan 'mysterious') or when the speaker wishes to emphasize the word.

Grammar

[edit]

Pronouns

[edit]

The following set of pronouns are the pronouns found in the Bukid language. The /d/-final allomorphs of the vowel-final NOM or GEN pronouns are used almost exclusively before en ('already'), a bound adverbial.[5]

Binukid pronouns
  NOM or GEN free NOM bound GEN bound OBL free or bound
1st person singular siak a(d) ku(d) kanak
2nd person singular sikaw ka(d) nu(d) ikaw
3rd person singular Ø Ø din kandin
1st person dual sikit ki(d) ta(d) kanit
1st person plural inclusive sikuy kuy taw kanuy
1st person plural exclusive sikay kay day kanay
2nd person plural sinyu kaw nuy inyu
3rd person plural siran siran dan kandan

Writing system and orthography

[edit]

The Latin script is used in writing the language. In the dictionary by the LSP and SIL (1992:x–xi), the alphabet employed consists of the following letters which correspond to one phoneme. Word-initial and word-final glottal stops are not written but glottal stops following a consonant is marked by a hyphen. Example: hab-ung [ˈhäbʔuŋ] 'mildew'. The phoneme [ŋ] is represented by a digraph ⟨ng⟩, which is sometimes considered a separate letter.

Letter Aa Bb Kk Dd Ee Gg Hh Ii Ll Mm Nn Pp Rr Ss Tt Uu Ww Yy
Phoneme ä b k d ɘ g h i l m n p ɾ s t u w j

Other letters, such as c, f, j, q, and z, are used in proper nouns or loanwords that have not had their spellings altered.

Suprasegmental phonemes and glottalization are featured in writing Binukid.[6] Stress can be indicated by an acute accent ⟨′⟩. A grave accent ⟨`⟩ can be marked over syllable- or word-final vowel to indicate a following glottal stop. If stress is shown on the final letter and there is a following glottal stop, a circumflex accent ⟨ˆ⟩ can be used. There is no marking for words whose stress falls on the penultimate syllable and without a secondary stress.

Examples:

  • sala [ˈsälä] 'living room'
  • salà [ˈsäläʔ] 'small cut'
  • salâ [säˈläʔ] 'sin'
  • pahid [ˈpähid] 'to wipe'
  • pahíd [päˈhid] 'shrub'
  • balángkawítan [bäˌläŋkaˈwitän] 'rooster'
  • talètè [täˈlɘʔtɘʔ] 'lizard'

The plural particle marker manga is written mga, following accepted Philippine usage.

Notes

[edit]
  1. ^ "2010 Census of Population and Housing: Philippines" (PDF). Philippine Statistics Authority. {{cite journal}}: Cite journal requires |journal= (help)
  2. ^ Ethnologue
  3. ^ LSP and SIL 1992, pp. x–xi.
  4. ^ a b Atherton 1953.
  5. ^ Peng 2008, p. 180.
  6. ^ see, for example, LSP and SIL (1992:x–xi) and Peng (2008)

References

[edit]
  • Atherton, William (1953). "Binokid Phonemes". Folklore Studies. 12: 101–104. doi:10.2307/1177412. JSTOR 1177412.
  • Binukid Dictionary (PDF). Manila: Linguistic Society of the Philippines and Summer Institute of Linguistics. 1992. ISBN 971-1059-23-1. Archived from the original (PDF) on 2016-08-20.
  • Peng, Adam (2008). "Binukid Pronominal Clisis". Studies in Philippine Languages and Cultures. 17: 179–212.
  • v
  • t
  • e
Philippine languages
Batanic (Bashiic)
  • Itbayat
  • Ivatan
  • Yami
Bilic
  • Blaan
  • Tboli
  • Teduray
Central Luzon
  • Hatang Kayi (Remontado)
  • Kapampangan
Sambalic
  • Abellen
  • Ambala
  • Bolinao
  • Botolan
  • Mag-antsi
  • Mag-indi
  • Mariveleño
  • Sambal
Greater Central
Philippine
Central Philippine
Bikol
  • Albay Bikol
  • Central Bikol
  • Isarog Agta
  • Mount Iraya Agta
  • Mount Iriga Agta
  • Pandan Bikol
  • Rinconada
Bisayan
  • Aklanon
  • Asi
  • Bantayanon
  • Baybay
  • Butuanon
  • Caluyanon
  • Capiznon
  • Cebuano
    • Boholano
    • Old Cebuano †
  • Cuyonon
  • Hiligaynon
  • Kabalian
  • Karay-a
  • Karolanos
  • Magahat
  • Masbateño
  • Northern Sorsogon
  • Onhan
  • Porohanon
  • Ratagnon
  • Romblomanon
  • Southern Sorsogon
  • Sulod
  • Surigaonon
  • Tausug
  • Waray
Mansakan
  • Davawenyo
  • Kalagan
  • Kamayo
  • Mamanwa
  • Mandaya
  • Mansaka
Tagalic
  • Kasiguranin
  • Tagalog
    • Old Tagalog †
    • Batangueño
    • Filipino
(unclassified)
  • Ata
Danao
  • Iranun
  • Maguindanao
  • Maranao
Gorontalo–Mongondow
  • Bintauna
  • Bolango
  • Buol
  • Gorontalo
  • Kaidipang
  • Lolak
  • Mongondow
  • Ponosakan
  • Suwawa
Manobo
  • Agusan
  • Ata Manobo
  • Binukid
  • Cotabato Manobo
  • Higaonon
  • Ilianen
  • Kagayanen
  • Kamigin
  • Matigsalug
  • Obo
  • Sarangani
  • Tagabawa
  • Western Bukidnon
Palawanic
  • Aborlan Tagbanwa
  • Batak
  • Central Tagbanwa
  • Palawano
  • Taawʼt Bato
Southern Mindoro
  • Buhid
  • Hanunoo
  • Tawbuid
Subanen
  • Western Subanon
Kalamian
  • Agutaynen
  • Calamian Tagbanwa
Minahasan
  • Tombulu
  • Tondano
  • Tonsawang
  • Tonsea
  • Tontemboan
Northern Luzon
  • Arta
  • Dicamay Agta †
  • Ilocano
Cagayan Valley
  • Atta
  • Cagayan Agta
  • Gaʼdang
  • Gaddang
  • Ibanag
  • Isnag
  • Itawis
  • Yogad
Meso-Cordilleran
  • Northern Alta
  • Southern Alta
Central Cordilleran
  • Balangao
  • Bontoc
  • Ifugao
  • Isinai
  • Itneg
  • Kalinga
  • Kankanaey
  • Tuwali
Southern Cordilleran
  • Bugkalot
  • Ibaloi
  • Iwaak
  • Kalanguya
  • Karao
  • Pangasinan
Northern Mindoro
  • Alangan
  • Iraya
  • Tadyawan
Sangiric
  • Bantik
  • Ratahan
  • Sangir
  • Talaud
Other branches
  • Ati
  • Klata
  • Umiray Dumaget
Manide–Alabat
  • Inagta Alabat
  • Manide
  • ?Katabangan †
Reconstructed
Proto-Philippine †
  • † indicates extinct status
  • ? indicates classification dispute
  • v
  • t
  • e
Languages of the Philippines
Official languages
  • Filipino
  • English
Regional languages
  • Aklanon
  • Bikol
  • Cebuano
  • Chavacano
  • Hiligaynon
  • Ibanag
  • Ilocano
  • Ivatan
  • Kapampangan
  • Karay-a
  • Maguindanao
  • Maranao
  • Pangasinan
  • Sambal
  • Surigaonon
  • Tagalog
  • Tausug
  • Waray
  • Yakan
Indigenous languages
(by region)
Bangsamoro
  • Iranun
  • Pangutaran Sama
  • Sama
Bicol Region
  • Albay Bikol
  • Inagta Partido
  • Manide
  • Masbateño
  • Mount Iraya Agta
  • Mount Iriga Agta
  • Northern Sorsogon
  • Pandan Bikol
  • Rinconada Bikol
  • Southern Catanduanes Bikol
  • Southern Sorsogon
Cagayan Valley
  • Arta
  • Atta
  • Bugkalot
  • Central Cagayan Agta
  • Dinapigue Agta
  • Dupaningan Agta
  • Gaddang
  • Isinai
  • Itawis
  • Itbayat
  • Kalanguya
  • Karao
  • Malaweg
  • Nagtipunan Agta
  • Paranan Agta
  • Paranan
  • Yogad
Calabarzon
  • Inagta Alabat
  • Manide
  • Hatang Kayi (Remontado)
  • Southern Alta
  • Umiray Dumaget
Caraga
  • Agusan
  • Ata Manobo
  • Butuanon
  • Higaonon
  • Kamayo
  • Mamanwa
Central Luzon
  • Abellen
  • Ambala
  • Antsi
  • Botolan
  • Casiguran Dumagat Agta
  • Indi
  • Kasiguranin
  • Mariveleño
  • Northern Alta
  • Southern Alta
  • Umiray Dumaget
Central Visayas
  • Bantayanon
  • Eskayan
  • Karolanos
  • Magahat
  • Porohanon
Cordillera
  • Atta
  • Balangao
  • Bontoc
  • Ga'dang
  • Ibaloi
  • Ifugao
  • Isnag
  • Itawis
  • Itneg
  • Iwaak
  • Kalanguya
  • Kalinga
  • Kankanaey
  • Malaweg
  • Tuwali
Davao Region
  • Blaan
  • Davaoeño
  • Kalagan
  • Klata
  • Mandaya
  • Mansaka
  • Obo
  • Sangir
  • Sarangani
  • Tagabawa
Eastern Visayas
  • Abaknon
  • Baybay
  • Kabalian
Ilocos Region
  • Bolinao
Metro Manila
  • Taglish
Mimaropa
  • Agutaynen
  • Alangan
  • Asi
  • Batak
  • Buhid
  • Calamian Tagbanwa
  • Central Tagbanwa
  • Cuyonon
  • Hanunoo
  • Iraya
  • Kagayanen
  • Molbog
  • Onhan
  • Palawano
  • Ratagnon
  • Romblomanon
  • Tadyawan
  • Tawbuid
Northern Mindanao
  • Bukid
  • Higaonon
  • Ilianen
  • Iranun
  • Kamigin
  • Matigsalug
  • Subanen
  • Western Bukidnon
Soccsksargen
  • Blaan
  • Cotabato Manobo
  • Ilianen
  • Iranun
  • Obo
  • Tboli
  • Teduray
Western Visayas
  • Ata
  • Ati
  • Caluyanon
  • Capiznon
  • Sulod
Zamboanga Peninsula
  • Sibuco-Vitali Sama
  • Subanen
Immigrant languages
  • Arabic
  • Basque
  • Chinese
    • Hokkien
    • Mandarin
  • French
  • German
  • Japanese
  • Korean
  • Malay
    • Indonesian
    • Malaysian
  • Sindhi
  • Spanish
    • status
Sign languages
  • Filipino Sign Language
Historical languages
  • Proto-Philippine
  • Old Tagalog
  • Old Cebuano
Authority control databases: National Edit this at Wikidata
  • Israel
Retrieved from "https://teknopedia.ac.id/w/index.php?title=Bukid_language&oldid=1330596202"
Categories:
  • Manobo languages
  • Languages of Bukidnon
Hidden categories:
  • CS1 errors: missing periodical
  • Articles with short description
  • Short description is different from Wikidata
  • ISO language articles citing sources other than Ethnologue
  • Articles containing Binukid-language text
  • All articles with unsourced statements
  • Articles with unsourced statements from December 2022
  • Pages with plain IPA

  • indonesia
  • Polski
  • العربية
  • Deutsch
  • English
  • Español
  • Français
  • Italiano
  • مصرى
  • Nederlands
  • 日本語
  • Português
  • Sinugboanong Binisaya
  • Svenska
  • Українська
  • Tiếng Việt
  • Winaray
  • 中文
  • Русский
Sunting pranala
url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url url
Pusat Layanan

UNIVERSITAS TEKNOKRAT INDONESIA | ASEAN's Best Private University
Jl. ZA. Pagar Alam No.9 -11, Labuhan Ratu, Kec. Kedaton, Kota Bandar Lampung, Lampung 35132
Phone: (0721) 702022
Email: pmb@teknokrat.ac.id